PROO 1a czy NOWEFIO — to pytanie zadaje sobie większość organizacji, które szukają pierwszego większego pieniądza na działanie. Odpowiedź nie zależy od tego, który program jest „lepszy”, ale od tego, czego organizacja potrzebuje w najbliższych latach: stabilności zespołu i struktury (PROO 1a) czy sfinansowania konkretnych działań z ludźmi (NOWEFIO).
Krótka odpowiedź
- PROO 1a — kiedy potrzebujesz pieniędzy na misję i rozwój instytucjonalny w trybie wieloletnim: etaty, księgowość, obsługa prawna, planowanie strategiczne, rozwój kompetencji zespołu.
- NOWEFIO, priorytety 2–4 — kiedy masz konkretny projekt obywatelski i doświadczenie, a minimalna dotacja w edycji 2026 wynosiła 100 tys. zł.
- NOWEFIO, małe granty przez Operatorów Lokalnych — kiedy jesteś mniejszą organizacją, chcesz krótszego wniosku i mniejszej kwoty w swoim województwie.
- PROO 5 — kiedy potrzebujesz szybkiej pomocy interwencyjnej, do 20 tys. zł.
Czym różni się PROO od NOWEFIO
Oba programy prowadzi NIW-CRSO i oba są adresowane do organizacji pozarządowych wpisanych do KRS, ale mają inne zadanie. PROO (Program Rozwoju Organizacji Obywatelskich) finansuje rozwój organizacji jako instytucji: jej zaplecze, zespół i ciągłość misji. NOWEFIO (nowe FIO, Rządowy Program Fundusz Inicjatyw Obywatelskich NOWEFIO) finansuje działanie z ludźmi: projekty edukacyjne, animacyjne, obywatelskie i rzecznicze.
Praktyczna różnica jest w budżecie. W PROO 1a można wpisać koszty stałe funkcjonowania organizacji, a w NOWEFIO budżet dotyczy konkretnych działań i ich kosztów. Dlatego organizacja z gotowym zespołem i strategią idzie do PROO 1a, a organizacja z gotowym pomysłem na projekt idzie do NOWEFIO.
PROO 1a — kiedy to właściwa ścieżka
Budżet priorytetu 1a w edycji 2026 wynosił 38,7 mln zł, a dotacja może być przyznana na projekt wieloletni. Wniosek składa się przez generator NIW-CRSO w naborze ogłaszanym raz w roku.
Wybierz 1a, jeśli:
- działasz od kilku lat i możesz pokazać ciągłość misji oraz rezultaty,
- twoim problemem nie jest brak jednego projektu, ale brak stabilności: zespół pracuje na umowach zadaniowych, księgowość i dokumentacja są na granicy wydolności, brakuje planu rozwoju,
- potrzebujesz sfinansować koszty stałe: etaty, obsługę księgową i prawną, szkolenia zespołu, planowanie strategiczne.
Szczegóły priorytetu opisujemy w tekście PROO 1a — dotacja na misję i rozwój instytucjonalny, a pełne porównanie priorytetów znajdziesz w artykule PROO — priorytety 1a, 1b i 5.
NOWEFIO — kiedy to właściwa ścieżka
NOWEFIO ma dwie drogi. Priorytety 2–4 to większe dotacje dla organizacji z doświadczeniem, gdzie minimalna kwota w edycji 2026 wynosiła 100 tys. zł. Małe granty przyznają Operatorzy Lokalni w ramach regrantingu, w każdym województwie, na krótszy wniosek i mniejszą kwotę.
Wybierz NOWEFIO, jeśli:
- masz pomysł na działanie z konkretną grupą odbiorców i potrafisz opisać jego rezultaty,
- potrzebujesz sfinansować wydarzenia, warsztaty, animację, działania obywatelskie lub rzecznicze,
- jesteś małą organizacją i szukasz prostszej ścieżki u Operatora Lokalnego w swoim regionie.
Pełny opis ścieżek i kwot: NOWEFIO (nowe FIO) — ścieżki, kwoty i jak zdobyć dotację.
Trzy typowe sytuacje
1. Nowa fundacja lub małe stowarzyszenie do dwóch lat
PROO 1a ocenia przede wszystkim historię i rezultaty, więc nowa organizacja ma tam mniejsze szanse. Realistyczna ścieżka to małe granty NOWEFIO u Operatora Lokalnego oraz konkursy samorządowe i lokalnych fundacji. Równolegle warto porządkować dokumentację i finanse, żeby po dwóch–trzech latach wejść do PROO 1a z gotowym dorobkiem.
2. Organizacja z 3–10-letnią historią i zespołem
To typowy kandydat do PROO 1a: ma rezultaty, ale funkcjonuje od projektu do projektu. Wniosek powinien pokazać, co dokładnie zmieni się w organizacji dzięki wieloletniemu finansowaniu — strukturze, kompetencjach, stabilności zatrudnienia, systemach zarządzania.
3. Organizacja w sytuacji kryzysowej
Nagły spadek przychodów, utrata lokalu, konflikt w zarządzie — to nie jest moment na wniosek rozwojowy. Priorytet 5 PROO (wsparcie doraźne do 20 tys. zł) powstał dokładnie dla takich sytuacji.
Czy można łączyć PROO 1a i NOWEFIO
Tak, jeśli projekty dotyczą różnych działań i różnych kosztów. Ten sam wydatek nie może być finansowany z dwóch źródeł. W praktyce warto rozdzielić budżety: PROO na koszty stałe i rozwój instytucjonalny, NOWEFIO na działania projektowe, i pilnować, żeby pozycje się nie dublowały.
Co przygotować niezależnie od programu
- Aktualny odpis z KRS i statut zgodny z faktyczną działalnością.
- Sprawozdania finansowe z ostatnich lat i czytelny podział kosztów stałych oraz projektowych.
- Opis rezultatów: liczby, grupy odbiorców, zmiany, które udało się osiągnąć.
- Plan rozwoju organizacji na 2–3 lata z jasno wskazanym celem.
- Uporządkowane dokumenty kadrowe i księgowe — to one najczęściej decydują o ocenie w PROO 1a.
Jak przygotować się do edycji 2027
Regulaminy kolejnej edycji są po konsultacjach zakończonych 14 października 2026 r., a terminy naborów nie zostały jeszcze ogłoszone. To czas, w którym można zrobić najwięcej: uporządkować dokumentację, policzyć realne koszty funkcjonowania i przygotować opis rezultatów z ostatnich lat.
Jeśli chcesz wiedzieć, kiedy ruszy nabór i mieć pierwszeństwo przy miejscach na przygotowanie wniosku, zapisz organizację na listę pierwszeństwa PROO i NOWEFIO. Zapis jest bezpłatny i nie obiecujemy dofinansowania — pomagamy przygotować organizację i proces aplikacyjny.